Rằm tháng Giêng năm Đinh Mùi 2027 rơi vào thứ Bảy, ngày 20/2/2027 dương lịch. Tết Nguyên Đán 2027 là ngày 6/2/2027, rằm là ngày thứ mười lăm của tháng Giêng nên cách mồng Một đúng mười bốn ngày. Trước đó, rằm tháng Giêng năm Bính Ngọ 2026 là thứ Ba, ngày 3/3/2026.
Ngày dương của rằm Giêng xê dịch mỗi năm vì lịch âm của người Việt thực chất là lịch âm dương: tháng tính theo tuần trăng, nhưng năm phải bám theo mùa của mặt trời. Hiểu cơ chế này giúp bạn đoán được rằm Giêng thường rơi khoảng nào, biết vì sao lịch Việt có lúc khác lịch Trung Hoa, và tra ngày cho đúng khi lên kế hoạch cho cả nhà.
Rằm tháng Giêng hai năm gần nhất
Bảng dưới đây ghi ngày dương lịch của Tết và rằm Giêng hai năm gần nhất. Với các năm xa hơn, bạn nên tra lịch vạn niên đáng tin cậy, vì một ngày lệch là cả kế hoạch đi lại lệch theo.
| Năm âm lịch | Mồng Một Tết | Rằm tháng Giêng | Thứ trong tuần |
|---|---|---|---|
| Bính Ngọ 2026 | 17/2/2026 | 3/3/2026 | thứ Ba |
| Đinh Mùi 2027 | 6/2/2027 | 20/2/2027 | thứ Bảy |
Năm 2027, rằm Giêng rơi vào cuối tuần nên các chùa, đền nổi tiếng và các điểm tổ chức đêm thơ, phố đèn dễ đông hơn những năm rằm rơi giữa tuần. Ngày 14 tháng Giêng là thứ Sáu 19/2/2027, ngày 16 là Chủ nhật 21/2/2027.
Năm 2026, rằm Giêng rơi vào giữa tuần nên nhiều gia đình chọn cúng từ tối hôm trước hoặc dồn việc đi lễ sang cuối tuần gần nhất. Đó là cách xoay xở bình thường, đúng tập quán "cúng trước, không cúng sau" mà nhiều nhà vẫn giữ.
Lịch âm thực ra là lịch âm dương
Một tháng âm lịch là một tuần trăng, dài trung bình khoảng 29,5 ngày, nên tháng âm có tháng đủ 30 ngày, có tháng thiếu 29 ngày. Mười hai tháng âm cộng lại chỉ khoảng 354 hoặc 355 ngày, ngắn hơn năm dương lịch chừng mười một ngày.
Nếu cứ để vậy, sau vài năm Tết sẽ trôi dần về mùa hè. Để giữ Tết luôn ở đầu mùa xuân, lịch âm của Việt Nam và các nước Á Đông chèn thêm một tháng nhuận vào một số năm, theo chu kỳ khoảng bảy tháng nhuận trong mười chín năm. Tháng nhuận được đặt theo quy tắc tiết khí, tức theo vị trí của mặt trời, nên lịch này đúng ra phải gọi là lịch âm dương.
Hệ quả là ngày dương của mồng Một Tết dao động trong khoảng từ cuối tháng Một đến khoảng ngày 20 tháng Hai dương lịch. Rằm Giêng đi sau Tết mười bốn ngày, nên thường rơi vào khoảng từ đầu tháng Hai đến đầu tháng Ba dương lịch. Năm nào trước Tết có tháng nhuận thì Tết đến muộn, rằm Giêng cũng muộn theo.
Lịch Việt Nam và lịch Trung Hoa có lúc lệch nhau
Lịch âm tính theo múi giờ. Ngày mồng Một của mỗi tháng âm là ngày có điểm sóc, lúc mặt trăng nằm giữa trái đất và mặt trời. Điểm sóc là một khoảnh khắc cụ thể; nó rơi vào ngày nào còn tuỳ bạn đang dùng múi giờ nào. Lịch âm Việt Nam hiện được tính theo múi giờ UTC+7, còn lịch Trung Hoa tính theo UTC+8.
Phần lớn các năm, hai lịch trùng nhau. Chênh nhau một giờ chỉ gây khác biệt khi điểm sóc rơi vào khoảng gần nửa đêm. Khi đó, ngày đầu tháng của lịch Việt có thể sớm hơn lịch Trung Hoa một ngày. Năm nào rơi vào trường hợp này thì Tết và rằm Giêng của hai bên lệch nhau một ngày.
Có năm lệch hẳn một tháng. Trường hợp hiếm hơn là tháng nhuận được đặt khác nhau, khiến Tết lệch cả tháng. Năm 1985 thường được nhắc như ví dụ: người Việt ăn Tết sớm hơn người Hoa gần một tháng. Năm 1968, miền Bắc và miền Nam Việt Nam dùng hai lịch khác nhau nên ăn Tết lệch một ngày.
Ý nghĩa thực tế. Nếu bạn ở nước ngoài và đón rằm Giêng theo lịch của cộng đồng người Hoa địa phương, hãy kiểm lại với lịch Việt Nam. Phần lớn các năm sẽ trùng, nhưng biết khả năng lệch giúp bạn không bối rối khi thấy hai tờ lịch ghi khác nhau.
Ngày rằm có phải lúc trăng tròn nhất
Rằm là ngày mười lăm âm lịch, nhưng lúc trăng tròn nhất về thiên văn không phải năm nào cũng rơi đúng ngày mười lăm. Vì quỹ đạo mặt trăng không tròn đều, khoảng cách từ ngày sóc tới lúc trăng tròn nhất thay đổi, nên trăng tròn nhất có thể rơi vào ngày mười bốn, mười lăm hoặc mười sáu âm lịch.
Với việc đón rằm Giêng, điều này không quan trọng lắm: tập quán dân gian lấy ngày mười lăm làm ngày rằm, còn vầng trăng đêm mười bốn, mười lăm, mười sáu nhìn bằng mắt thường đều tròn và sáng. Nếu muốn ngắm trăng đẹp nhất, bạn chỉ cần trời quang và chỗ ngắm không bị đèn đường chói.
Chuyện tuần trăng và cách tính ngày âm có những bài chuyên sâu ở các trang về lịch pháp. Ở đây chỉ nhắc để bạn không ngạc nhiên khi đọc tin "trăng tròn nhất vào đêm mười sáu" trong năm nào đó.
Các mốc tháng Giêng năm Đinh Mùi 2027 quanh ngày rằm
Rằm Giêng không đứng một mình mà nằm trong chuỗi mốc của tháng Giêng. Bảng dưới đây đổi sẵn một số ngày âm lịch quen thuộc của tháng Giêng 2027 sang dương lịch, kèm thứ trong tuần, để bạn sắp lịch cả tháng.
| Ngày âm lịch | Dương lịch 2027 | Thứ | Gắn với việc gì (theo tập quán phổ biến) |
|---|---|---|---|
| Mồng Một | 6/2/2027 | thứ Bảy | Tết Nguyên Đán, mở đầu năm Đinh Mùi |
| Mồng Bốn | 9/2/2027 | thứ Ba | nhiều nơi bắt đầu mở hội làng, nhiều nhà hoá vàng tiễn Tết quanh mồng Ba, mồng Bốn |
| Mồng Bảy | 12/2/2027 | thứ Sáu | lễ khai hạ, hạ cây nêu ở những nơi còn giữ tục |
| Mồng Mười | 15/2/2027 | thứ Hai | nhiều nhà buôn bán làm lễ vía Thần Tài |
| Mười bốn | 19/2/2027 | thứ Sáu | nhiều gia đình cúng rằm từ hôm nay |
| Mười lăm (rằm) | 20/2/2027 | thứ Bảy | Tết Nguyên tiêu, đi chùa, Ngày thơ Việt Nam thường tổ chức dịp này |
| Mười sáu | 21/2/2027 | Chủ nhật | ngày nhiều người dời việc đi lễ cho đỡ đông |
Ngày âm lịch đổi sang dương lịch trong bảng được tính từ mốc Tết 6/2/2027, cộng số ngày tương ứng. Các lễ hội cụ thể của tháng Giêng như Hội Lim, chùa Hương, Yên Tử có lịch riêng theo âm lịch; ngày mở hội từng năm nên xem thông báo của ban tổ chức.
Chuyện cúng ngày mười bốn hay mười lăm, cúng giờ nào, có danh mục riêng về mâm cúng rằm tháng Giêng trên Nguyên Tiêu; ở đây chỉ giúp bạn biết ngày nào rơi vào thứ mấy.
Tự tra ngày rằm Giêng cho những năm sau
Không phải ai cũng có lịch giấy trong tay. Dưới đây là cách tra nhanh mà vẫn đáng tin:
- Tìm ngày mồng Một Tết của năm cần tra, thường được công bố rất sớm vì liên quan tới lịch nghỉ Tết.
- Cộng thêm mười bốn ngày: đó là ngày rằm tháng Giêng dương lịch. Cách này luôn đúng vì tháng Giêng tính từ mồng Một.
- Đối chiếu với ít nhất hai nguồn lịch, như lịch in của nhà xuất bản uy tín và một ứng dụng lịch có ghi rõ tính theo múi giờ Việt Nam.
- Nếu đang ở nước ngoài, kiểm xem ứng dụng lịch đang dùng lịch Việt hay lịch Trung Hoa; hai lịch đôi khi lệch một ngày.
- Ghi vào lịch gia đình cả ngày mười bốn và mười lăm để chủ động sắp xếp việc cúng, việc đi lễ.
Với năm 2027, phép cộng là 6/2 cộng mười bốn ngày bằng 20/2. Bạn có thể dùng đúng phép tính này để kiểm bất kỳ trang nào công bố ngày rằm Giêng.
Rằm Giêng 2027 rơi vào cuối tuần: sắp xếp cho cả nhà
Rằm thứ Bảy là thuận cho người đi làm giờ hành chính, nhưng cũng có nghĩa là mọi người cùng rảnh một lúc. Vài điều nên tính trước:
- Nếu định cúng ngày mười bốn, đó là tối thứ Sáu 19/2/2027, ngay sau giờ tan làm. Chuẩn bị đồ khô, hoa, trái cây từ hôm trước để buổi tối đỡ vội.
- Đi chùa, đi đền nổi tiếng vào sáng thứ Bảy thường đông nhất. Nếu không bắt buộc đúng ngày, Chủ nhật 21/2/2027 hoặc các ngày trong tuần trước đó thường thoáng hơn.
- Người định về quê đón rằm nên đặt vé xe, vé tàu sớm vì dòng người đi lại cuối tuần ấy dày hơn bình thường.
- Các đêm thơ, phố đèn đêm rằm ở những nơi như Hội An thường đông khách vào tối thứ Bảy. Mang theo trẻ nhỏ thì hẹn sẵn điểm gặp nếu lạc nhau, ghi số liên lạc của bố mẹ vào túi áo của con.
- Người già trong nhà có thể làm lễ ở chùa làng gần nhà vào ngày trong tuần, khi sân chùa vắng, rồi cuối tuần ở nhà sum họp con cháu.
Cuối tuần cũng là dịp tốt để cả nhà cùng tham gia: trẻ phụ bày hoa quả, người lớn kể chuyện rằm Giêng ngày xưa. Một buổi rằm như vậy thường đọng lại lâu hơn một chuyến đi lễ vội.
Vì sao ngày lễ vẫn tính theo lịch âm
Việt Nam dùng dương lịch cho hành chính, học tập, làm việc từ lâu, nhưng các ngày lễ truyền thống như Tết, rằm Giêng, Thanh minh, Đoan ngọ, Trung thu vẫn tính theo lịch âm. Lý do đầu tiên là nguồn gốc: những ngày này ra đời trong xã hội nông nghiệp dùng lịch âm dương để làm mùa, nên gắn chặt với tuần trăng và tiết khí.
Lý do thứ hai nằm ở chính ý nghĩa của ngày. Rằm Giêng là đêm trăng tròn đầu năm; nếu cố định nó vào một ngày dương, đêm đó có khi chẳng còn trăng tròn, và cái tên Nguyên tiêu mất đi lý do tồn tại. Thanh minh thì ngược lại: nó là một tiết khí, gắn với mặt trời, nên ngày dương của nó gần như cố định quanh mồng bốn, mồng năm tháng Tư.
Vì vậy, mỗi đầu năm dương lịch, các gia đình lại có thói quen mở lịch để đánh dấu ngày Tết, ngày rằm. Việc tra lịch tưởng phiền nhưng là một phần của nếp sống: nó nhắc rằng người Việt vẫn sống cùng lúc với hai nhịp thời gian, nhịp của công việc và nhịp của trăng, của mùa.
Câu hỏi thường gặp
Rằm tháng Giêng 2027 có được nghỉ làm không?
Rằm tháng Giêng không phải ngày nghỉ lễ theo quy định của luật lao động Việt Nam. Năm 2027, rằm rơi vào thứ Bảy 20/2/2027 nên nhiều người làm việc giờ hành chính sẵn có ngày nghỉ cuối tuần. Người làm ca thì tự sắp xếp với nơi làm việc.
Tháng Giêng 2027 có bao nhiêu ngày?
Số ngày của từng tháng âm lịch phụ thuộc vào thời điểm sóc, nên bạn nên xem trên lịch vạn niên năm đó. Việc tháng đủ hay thiếu không ảnh hưởng tới ngày rằm, vì rằm luôn là ngày thứ mười lăm tính từ mồng Một.
Vì sao lịch trên điện thoại có lúc ghi rằm Giêng khác lịch treo tường?
Thường là do ứng dụng dùng lịch âm tính theo múi giờ Trung Hoa, hoặc do cài đặt vùng của máy. Phần lớn các năm hai lịch trùng nhau, nhưng có năm lệch một ngày. Khi thấy khác, bạn nên tin lịch tính theo múi giờ Việt Nam.
Năm nhuận âm lịch có làm rằm Giêng đến muộn không?
Có thể. Nếu tháng nhuận nằm ở cuối năm âm trước, Tết năm sau sẽ đến muộn hơn, kéo rằm Giêng muộn theo. Rằm Giêng vẫn luôn rơi trong khoảng từ đầu tháng Hai đến đầu tháng Ba dương lịch.
Cúng rằm tháng Giêng 2027 nên cúng hôm nào?
Theo tập quán phổ biến, nhiều nhà cúng vào ngày mười bốn (thứ Sáu 19/2/2027) hoặc đúng ngày rằm (thứ Bảy 20/2/2027). Chọn ngày nào là tuỳ nếp nhà và lịch của mọi người; không có ngày nào bắt buộc.
Ngày thơ Việt Nam 2027 có tổ chức đúng ngày rằm không?
Ngày thơ Việt Nam thường được tổ chức vào dịp rằm tháng Giêng, nhưng ngày giờ và địa điểm cụ thể mỗi năm do Hội Nhà văn Việt Nam và các địa phương thông báo. Bạn nên theo dõi thông báo chính thức gần ngày.